VŨ NGỌC - LÀNG TRÀ LÝ- H TIỀN HẢI - TỈNH THÁI BÌNH

Trà Lý là quê hương thứ hai của dòng họ Vũ Ngọc Quê gốc của dòng họ Vũ Ngọc ở làng Đồng Yên – phủ Tiên Hưng ( cũ), tỉnh Thái Bình, bên phía tả ngạn sông Trà Lý “… Quán Đồng Yên vốn dòng Vũ Thị Nề nếp xưa kế thế trâm anh Vì thời gian gặp sự bất bình Đến Trà Lý lập thành cơ chỉ…” Quê cũ Đồng Yên là một làng quê cựu, trù phú, sầm uất, dân cư đông đúc, làm ăn nề nếp. Dòng họ Vũ Ngọc có nguồn gốc ở đó. Vào khoảng năm Giáp Tý ( 1694 ), thời vua Lê Thuần Tông, niêm hiệu Khánh Đức năm thứ nhất, Nhà nước có nhiều chính sách khuyến nông. Vua Lê Thuần Tông xuống chiếu dụ binh lính và nhân dân các nơi đi khai hoang mở rộng diện tích trồng lúa nước ở những vùng ven biển Tương truyền, cụ Thủy Tổ họ Vũ Ngọc là một người có tầm thước cao lớn, vạm vỡ, là chân thiện thủy. Cụ là người tinh anh, sáng suốt, chính trực, có tư tưởng mở mang phát triển, giao du đây đó. Thấy Trà Lý là một vùng đất lành, gần cửa sông, đồng đất tuy còn hoang hóa nhưng phù sa màu mỡ, lại giàu cá tôm, địa thế thuận lợi cho việc phát triển kinh tế lâu dài. Cụ đã cùng với Cụ Bà ở lại Trà Lý sinh cơ lập nghiệp, xây dựng giang sơn riêng của mình. Đó là vào khoảng năm Nhâm Thìn (1652) thời vua Lê Thuần Tông, niên hiệu Khánh Đức năm thứ 4. Khi đó cụ khoảng 30 tuổi. Dòng họ Vũ Ngọc chính thức hình thành và phát triển ở Trà Lý từ đó. Cụ Thủy Tổ sinh khoảng năm Kỷ Mùi (1619) thời vua Lê Thần Tông, tự Duy Kỳ, niên hiêu Vĩnh Tô, năm thứ nhất. Xuất thân trong một gia đình vào loại trâm anh, thế phiệt ở làng Đồng Yên - phủ Tiên Hưng (cũ). Cụ là người có học, trí lự đặc biệt, biết nhìn nhận thời cuộc, không tự bằng lòng với thực tại, muốn vươn lên tự lập, tự cường, tạo dựng cho mình một cuộc sống mới. Cụ Thủy Tổ bà sinh vào khoảng năm Tân Dậu (1621). Cụ là người con gái thứ ba dòng họ Phạm, cùng quê với Cụ Thủy Tổ ông “ Vũ môn chính thất Phạm Thị Tam Nương, hiệu Từ nguyên nhụ nhân”. Sinh ra trong một gia đình nề nếp, làm ăn cơ chỉ, vốn bản tính hiền từ, nết na thùy mị và có tính tự lập cao. Cụ đã cùng với Cụ Thủy Tổ ông vượt khó, xây dựng tổ ấm và giang sơn mới của mình trên quê hương Trà Lý Cụ Thủy Tổ ông mất ngày mùng 6 tháng Giêng năm Quý Tỵ(1683), thọ 65 tuổi. Cụ Thủy Tổ bà mất ngày mùng 8 tháng giêng năm Đinh Dậu (1867)thọ 67 tuổi Cụ Thủy Tổ bà mất sau cụ Thuỷ Tổ ông 4 năm, cùng trong tháng Giêng nhưng chênh nhau 2 ngày. Vì thế từ đời xưa, dòng họ Vũ Ngọc đều lấy ngày mùng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm làm ngày giỗ chung của hai Cụ Thủy Tổ. Con cháu trong họ dù ở làng hay đi làm ăn sinh sống nơi xa vẫn nhớ ngày giỗ Tổ: mùng 6 tháng Giêng. Đã trở thành nếp, thành phong tục của dòng họ là sau ngày giỗ Tổ, con cháu mới đi làm ăn xa, hay mới ra đồng làm lụng. Ngày mùng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm là ngày lễ thiêng liêng của dòng họ. Ngày đó tất cả con cháu trong họ đều sắp lễ, dâng hương vọng bái Tổ tại nhà mình và đem lễ về Từ đường giỗ Tổ. Có thể nói dòng họ Vũ Ngọc là dòng họ hình thành và phát triển sớm nhất ở làng Trà Lý Một sự trùng hợp ngẫu nhiên: Ngày giỗ Thành Hoàng của làng là ngày